Araz'ın öğrenen yapay zekâsı nasıl çalışır

Araz'da yaratık elinde hazır bir yetenek listesiyle başlamıyor. Neredeyse hiçbir şeyi yok. Sana karşı kullandığı her yeteneği, önce senin o şeyi yaptığını izleyerek açtı. Gördüğü her şey de dünya kaydına yazılıyor.

Şu anki sürümde dört ders var: kapın, hayvanların, köylüler ve uykun. Her biri açılmadan önce belli sayıda ayrı gözlem istiyor. Açıldığı anda da mod sana sohbette söylüyor.

Modu ben yazdım, yani burada kendi kodumu anlatıyorum. Aşağıdakilerin hepsi Eylül 2026 itibarıyla güncel sürüm olan 1.0.0-beta.2 için geçerli: Minecraft 26.3, 26.1.2, 1.21.10 ve 1.20.1. Sadece Fabric, Forge ya da NeoForge yok.

Araz'ın senden öğrenmesi ne demek?

Buradaki öğrenme tek bir şey demek. Mod, o etraftayken yaptığın belli şeyleri sayıyor ve sayı belli bir eşiğe gelince o yeteneği o dünya için açıyor. Eşik dolmadan yaratık o şeyi yapamıyor bile.

Gözlemler ancak o kendini tanıttıktan sonra sayılmaya başlıyor. Dünyada bir kez olan ilk karşılaşma, yeni bir dünyanın ilk birkaç dakikasında, gündüz ve saldırısız gerçekleşiyor. O sahne oynamadan yaptığın hiçbir şey ona bir şey öğretmiyor, yani her şeyi bilerek karşına çıkması mümkün değil.

Sen ne yaptın, o ne öğrendi

İlk iki sütun Modrinth'teki Araz sayfasında duran tablo. Üçüncü sütun ise yetenek açılmadan önce modun gerçekten istediği ayrı gözlem sayısı.

Sayı dolduğunda sohbete bir satır düşüyor. Kapı dersininki şöyle:

Kapını açıp kapattığını izledi. Artık kapılar onu durdurmuyor.

Her gözlem türünün kendi beklemesi var, yani çiftlik kuramıyorsun. Kapı 30 saniyede bir, hayvanlar dakikada bir, köylüler iki dakikada bir sayılıyor, uyku zaten gecede bir. Dört kapı gözlemi bir oyun oturumuna yayılsın diye ayarlandı, kapağı iki dakika çırpasın diye değil.

Araz neden oynadıkça daha sık geliyor?

Dört dersin yanında mod oyuncu başına üç kayan değer tutuyor: aşinalık, tehdit ve ne kadar kaçtığın. Aşinalık her karşılaşma bittiğinde bir kademe artıyor ve kendiliğinden düşmüyor.

Aşinalık aynı anda dört şeyi değiştiriyor.

• Karşılaşmalar arasındaki bekleme kısalıyor, tam aşinalıkta yüzde 30'a kadar. beta.2 değişiklik listesi bu indirimi beta.1'deki yüzde 45'ten düşürdü ve alt sınırı 4 dakikaya çıkardı.
• Bir belirişin gerçek bir ava dönüşme ihtimali yüzde 25'ten başlayıp yüzde 75 tavanına tırmanıyor.
• Daha yakından izliyor, çünkü seni tanıdıkça izleme mesafesi daralıyor.
• Daha hızlı hareket ediyor. Her ders yüzde 4 hız ekliyor, tavanı yüzde 60.

Saklanma da aynı değere bağlı. Eğil, kıpırdama, ışık seviyesi 5 ve altındaki bir yerde dur, aranızda 6 bloktan fazla olsun ve üç saniye böyle kal, izini kaybediyor. Aşinalık kabaca yüzde 60'ı geçtikten sonra bu işe yaramıyor, Kanlı Ay gecelerinde ise hiç yaramıyor.

Araz'ın benim hakkımda ne bildiğini nasıl görürüm?

Oyunun içinde kaydın durumunu gösteren üç şey var. Hiçbiri için komut bloğuna ya da dışarıdan bir araca ihtiyacın yok.

1. Gözlem Defteri'ni oku

   Hikâyenin seni ilk gönderdiği yer olan terk edilmiş kampın sandığında duran bir eşya. Sağ tıklayınca kaç gece izlediğini, kaç kez karşılaştığınızı, bütün gözlem sayılarını ve bunların hangi yetenekleri açtığını yazıyor. Tekrar tekrar kullanılıyor ve hep güncel.

2. Bıraktığı tabelaları oku

   Bazı geceler yatağının ya da kapının yanına, senin hakkında tuttuğu kayıttan tek bir satır taşıyan bir tabela dikiyor. Örneğin 14 KEZ / KAPIYI AÇTIN. Yetenek açıldıktan sonra sayaçlar durmuyor, yani tabeladaki sayı gerçek sayı.

3. /araz help yaz

   Hikâyedeki ilerlemeni okuyup sıradaki adımı söylüyor: kamp, kayıtlar, portal kalıntısı, Araz Özü ya da sunak. /araz altar ise sunak düzenini yazıyor. Komutlar her dilde İngilizce kalıyor, Türkçe kısayolları /araz yardim ve /araz sunak.

Gözlem Defteri birinci ağızdan konuşuyor. Yarılanmış bir sayfa aşağı yukarı şöyle görünüyor:

12 gece izledim. 9 kez karşılaştık. Her seferinde biraz daha hızlıyım. Kapını 14 kez açtığını gördüm. Öğrendiklerim: kapılar, hayvanların. Kaydetmeye devam ediyorum.

Bu gerçek bir makine öğrenmesi mi?

Değil. Araz açıklamasındaki yapay zekâ ifadesi oyun yapay zekâsı anlamında, tıpkı bir zombinin yapay zekâsı olması gibi. Mod dosyasının içindeki bir kurallar bütünü.

Somut olarak: oyuncu başına dört gözlem sayacı ve üç ondalık değer, sabit eşiklerle karşılaştırılıyor ve varlığın hedefleri açılıp kapanıyor. Hepsi dünya kaydında duruyor. Hiçbir şey eğitilmiyor, hiçbir şey yüklenmiyor, mod internet bağlantısı olmadan da aynı çalışıyor.

Bunu açıkça yazıyorum çünkü mod açıklamalarındaki öğrenen yapay zekâ iddiası genelde dosyada olandan fazlasını vadediyor. Araz'daki ifade tek bir yönde birebir doğru: yetenekler bir zamanlayıcıya değil, senin alışkanlıklarına bağlı.

Modlu ve aşırı güçlü ekipmana karşı ne oluyor?

Derslerin yanında ikinci bir sistem var, adı güç farkındalığı. Ekipmanını ve istatistiklerini vanilla ile karşılaştırıyor. Kahraman modları, modlu zırh ya da yüzlerce hasar vuran bir kılıçla o çizginin çok ötesindeysen fark ediyor ve bunu sana söylüyor.

Sen normal değilsin. O zaman ben de olmayacağım.

O andan sonra her karşılaşma sana göre ölçekleniyor. Modrinth'teki Araz sayfasındaki özellik listesi ölçeklemeyi şöyle anlatıyor:

• Saldırı gücünden hesaplanan, 1500'e kadar ek can
• Daha sert vuruşlar, üstüne zırh ve zırh dayanıklılığı
• Azami canının bir kısmı kadar, zırh delen bir vuruş
• Tek bir darbenin canının beşte birinden fazlasını götürememesi

Vanilla ekipman bunu hiç tetiklemiyor, tepeden tırnağa netherite dahil. Seviye dünya kaydında duruyor ve ekipmanı çıkarınca düşmüyor. Ayarı gucOlcekleme.

Öğrenme hızını ve karşılaşma sıklığını hangi ayarlar belirliyor?

Aşağıdaki değerlerin hepsi config/araz.json içinde, Mod Menu ve Cloth Config kuruluysa oyun içi ayar ekranında da var. İkisi de isteğe bağlı. Zorunlu olan tek şey Fabric API ve GeckoLib.

Yaratık olmadan atmosferi istiyorsan hafifMod onu yalnızca izleyip ses çıkarır hale getiriyor, saldırı, jumpscare ve musallat yok, hikâye yine de akıyor. isikHassasiyeti ise parlamaları, bozulma çubuklarını ve nabız gibi atan katmanları kaldırıyor.

Neler kaydediliyor, mevcut dünyaya eklemek güvenli mi?

Gözlem sayıları, aşinalık, tehdit, kaç kez kaçtığın, atlattığın gece sayısı, hikâye işaretleri ve güç seviyesi dünya kaydına yazılıyor. Oyundan çıkmak hiçbirini sıfırlamıyor. Sunucuda kayıt oyuncu başına tutuluyor.

Dünya üretimine hiçbir şey eklenmiyor. Terk edilmiş kamp ve portal kalıntısı sen yaklaşınca inşa ediliyor. Modrinth sayfasındaki SSS bölümünde modun hâlihazırda oynadığın bir dünyaya eklenmesinin güvenli olduğunun yazma sebebi bu.

beta.2'nin bilinen sınırları

Bu bir beta. Testlerimin neredeyse tamamı tek kişilik. Çok oyunculu çalışıyor ve yakındaki oyuncu sayısı arttıkça zorlaşıyor, ama çok daha az oynandı. Yani en çok ihtiyacım olan şey sunuculardan gelen geri bildirim.

Dersler sadece dört tane. Rastgele alışkanlıkları öğrenmiyor, yalnız bu dördünü. Portalı açacak olan Bölüm II henüz çıkmadı. İndirme bağlantıları Modrinth ve CurseForge, mod sayfası spicesfire.com/araz, hata bildirimleri de Discord.